O byciu sąsiadem: kiedy wiele głosów mówi jednym sercem

Samotność za ścianą, cisza na klatce schodowej, mijanie się w windzie bez słowa – a przecież wszyscy żyjemy „drzwi w drzwi”. Co by się stało, gdybyśmy spróbowali to nazwać… razem?

SPOŁECZNY CHÓR CZYTAJĄCY zaprasza na performatywne czytanie interwencyjne „O byciu sąsiadem”, które odbędzie się 27 listopada 2025 r. (czwartek) o godz. 18.00 w Domu Literatury w Gdańsku. Wstęp jest wolny.

To nie będzie zwykłe spotkanie autorskie ani klasyczny spektakl. Chór Czytający pracuje na styku performansu, literatury, słuchowiska i pracy z ciałem – to forma wciąż rzadko spotykana w Polsce. Z potrzeby bycia razem, rozmowy o tym, co zwykle przemilczane, powstał poetycki raport o „byciu sąsiadem” – zapisany na Głosy, Ciszę i Ruch.

Punktem wyjścia stały się doświadczenia: samotności, poczucia obcości, oddzielenia, ale też wspólnoty, przynależności i relacji. Twórczynie i twórcy nie proponują łatwych odpowiedzi – zatrzymują się przy Poemacie i przy sobie nawzajem. Wspólne siedzenie, słuchanie i mówienie staje się zaproszeniem, by publiczność nie tylko oglądała, ale również współuczestniczyła. Jak podkreślają: życie wydarza się pomiędzy – między jednym mieszkaniem a drugim, jednym człowiekiem a drugim.

Jak mówi Rita Jankowska, autorka tekstu i reżyserka, Chór wyrósł z prostej potrzeby: usiąść razem i nazwać to, co zwykle przemilczamy – samotność, obcość, pragnienie bycia częścią czegoś większego. Wiele głosów mówi tu jednocześnie nie po to, by się zagłuszyć, ale by się spotkać. To właśnie sprawia, że wydarzenie ma szansę poruszyć również tych, którzy na co dzień wolą milczeć.

W czasach, gdy tyle relacji przenosi się do internetu, to spotkanie na żywo jest ważne, bo przypomina prostą prawdę: zaczynamy być wspólnotą, kiedy naprawdę siebie słuchamy. „O byciu sąsiadem” to okazja, by choć na chwilę usiąść obok innych i zobaczyć, że nasze lęki i tęsknoty są do siebie bardzo podobne.

Tekst i reżyseria: Rita Jankowska

Chór Czytający: Karolina Bartoszewska, Paweł Binert, Agnieszka Bogdanowicz, Katarzyna Doner, Maryla Furmańczuk-Borys, Ewa Gołębiewska, Małgorzata Gosiewska, Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Anna Kaniewska, Marta Karalus, Katarzyna Korolczuk, Mirosław Mularski, Beata Mokosz, Marianna Palider, Emilia Różycka, Karolina Siodmiak, Elżbieta Surma, Marysia Sysko, Aleksandra Śliwińska, Joanna Wrońska, Małgorzata Zielińska.

Organizator: Fundacja Zróbmy Sztukę

Partnerzy: Gdańsk Miasto Literatury UNESCO – Dom Literatury w Gdańsku; Metropolitalna Karta do Kultury; Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku

Wydarzenie realizowane jest dzięki dofinansowaniu ze środków Miasta Gdańska.

Jeśli chcesz sprawdzić, jak brzmi słowo „sąsiad”, gdy wypowiada je wiele głosów naraz, po prostu przyjdź.

Grażyna Bojarska-Dreher