Sto lat, Gdynio! Miasto z marzeń zaprasza do świętowania

10 lutego 1926 roku Gdynia otrzymała prawa miejskie – to symboliczna data otwierająca nową erę dla tej nadmorskiej miejscowości. Z niewielkiej wioski rybackiej w krótkim czasie przeobraziła się w nowoczesny port, miasto modernistycznej architektury i tętniące życiem centrum nad Bałtykiem. Gdynia od początku była „wymarzona”, a mimo różnych opinii na temat sensu budowy portu tak blisko Gdańska, okazało się to decyzją trafioną – tak narodziło się „miasto z morza i marzeń”.

Teraz, dokładnie po 100 latach, Gdynia przygotowuje się na wielkie święto – rok pełen wydarzeń pod hasłem „100 lat miasta”, w którym mieszkańcy, partnerzy oraz środowiska kulturalne i sportowe zostali zaproszeni do wspólnego celebrowania i współtworzenia jubileuszu. O efektach tej pracy miasto poinformowało podczas dwugodzinnej konferencji prasowej w Teatrze Muzycznym, która – mam wrażenie – wyraźnie podekscytowała zgromadzonych gości i dziennikarzy.

„Gdynia jest kobietą” – usłyszeć można było ze sceny Teatru Muzycznego i dlatego to właśnie trzy szczególne kobiety zostały ambasadorkami 100-lecia Gdyni. Hanna Wenda-Uszyńska jest kustoszką pamięci swojego dziadka – legendarnego inżyniera Tadeusza Wendy, budowniczego Portu Gdynia. Dzięki jej zaangażowaniu Tadeusz Wenda zajął należne mu miejsce na kartach gdyńskiej historii. Kolejną ambasadorką została dbająca o pamięć dziadka Julita Maciejewicz-Ryś – wnuczka Eugeniusza Kwiatkowskiego, jakże ważnej postaci, która umożliwiła budowę portu, a jednocześnie natchnęła miasto ideą Polski otwartej i nowoczesnej. Trzecią wyróżnioną kobietą jest Maja Gadzińska, aktorka i wokalistka Teatru Muzycznego, związana z nim od 2014 roku, posiadaczka trzyoktawowej skali głosu.

Gdynia to też bezapelacyjnie „Arka” – dlatego jej piłkarz, Michał Marcjanik, jako jedyny mężczyzna został ambasadorem 100-lecia. Ten lojalny wobec klubu zawodnik w żółto-niebieskich barwach wybiegł na murawę już ponad 300 razy i wraz z drużyną zdobył Puchar oraz Superpuchar Polski.

Władze miasta zadbały o każdy aspekt tego, czym Gdynia jest. Zaczęto od korzeni, mocno związanych z Kaszubami – stąd Światowy Zjazd Kaszubów. Zadbano o sport, który napędza miasto i pokazuje jego witalność. Ku wielkiej uciesze publiczności zgromadzonej na konferencji Ironman powraca do Gdyni. Odbędą się również inne biegi, w tym urodzinowy, który ma być największym w historii – obecnie zapisanych jest na niego 3600 biegaczy. Gdynia będzie gościć reprezentację Polski koszykarzy podczas meczu z Łotwą. W 2026 roku miasto stanie się gospodarzem Pucharu Świata w MTB, a także etapem Tour de Pologne, którego zmagania rozpoczną się właśnie tutaj. O sportowe emocje zadbają również bokserzy, którzy zmierzą się podczas Mistrzostw Polski Seniorów. Z lądu celebracja wyjdzie także na wodę w ramach „Road to the World – Gdynia Sailing Days”. Legendarne gdyńskie korty tenisowe również będą częścią jubileuszu, goszcząc Mistrzostwa Polski w tenisie ziemnym.

Oczywiście miasto pamiętało o filmie, literaturze, teatrze i muzyce, które tak mocno kojarzą się z Gdynią w wielu kręgach. Muzyczne celebracje będą jednymi z pierwszych wydarzeń, które hucznie wprowadzą Gdynię w „setkę”. Najpierw mieszkańcy przejdą w paradzie urodzinowej, którą rozpocznie widowisko historyczne przy Urzędzie Miasta, a następnie trafią na Skwer Kościuszki, gdzie podczas koncertu „100 minut na 100-lecie Gdyni” będzie można usłyszeć takie gwiazdy muzyki, jak: Natalia Kukulska, Margaret, Natalia Szroeder, Andrzej Piaseczny, Tomasz Organek, Michał Szpak i Natalia Muianga.

Teatr Miejski w Gdyni zaprezentuje widzom spektakl na podstawie książki Aleksandry Boćkowskiej „Gdynia. Pierwsza w Polsce”. Gdynianie w prezencie otrzymają sztukę teatralną o swoim mieście, zagraną i zaśpiewaną na deskach Teatru Muzycznego, podarowaną przez Marszałka Województwa Pomorskiego. Co więcej, będą mogli posłuchać muzyki „świata”, bo ta – podobnie jak Gdynia – jest różnorodna i otwiera ludzi na inne kultury. Stanie się to dzięki Siesta Festivalowi, który w 2026 roku odbędzie się właśnie w Gdyni.

Ale ponieważ „cudze chwalicie”… w ramach projektu „100 BPM na Stulecie Gdyni” będziemy mogli zanurzyć się w dźwiękach gdyńskiej sceny muzyki alternatywnej. Dzięki tej inicjatywie poznamy to, co muzycznie „gra” w Gdyni, a uwieńczeniem projektu będzie album z utworami lokalnych artystów. Gdynianie będą mogli wspólnie pobić rekord Guinnessa w lipdubie – formie teledysku kręconego jednym ujęciem do słów piosenki, której tytułu jeszcze nie zdradzono, pozostawiając nas w przyjemnym oczekiwaniu. Aby pobić rekord, mieszkańcy miasta będą musieli „śpiewać” przez 20 minut.

Ponieważ Gdynia jest miastem filmu, studenci i absolwenci Gdyńskiej Szkoły Filmowej przygotują specjalny dokument o mieście. Będzie to poetycki portret Gdyni zarejestrowany na taśmie 8 i 16 mm, co doda mu szczególnego uroku.

Co więcej, planując jubileusz, pamiętano o dwóch ogromnie ważnych aspektach: edukacji oraz pokazaniu naszego miasta światu. Muzeum Emigracji przygotowuje projekt badawczo-wystawienniczy „100% miasta / DNA Gdyni”, który ukaże miasto jako żywy organizm – pełen relacji międzyludzkich, ale również tych między światem zwierząt a nami. W projekt zaangażują się mieszkanki i mieszkańcy Gdyni. Będzie to swoista opowieść o mieście, jego złożoności i różnorodności, pisana słowami tych, którzy znają je najlepiej.

Muzeum Miasta Gdyni przybliży postać wybitnego artysty, pedagoga i współtwórcy gdyńskiego środowiska plastycznego Kazimierza Ostrowskiego na wystawie zatytułowanej „Kachu totalny. Życie i twórczość Kazimierza ‘Kacha’ Ostrowskiego”.

„Gdynia Filmowa – Fala, która niesie w przyszłość” jeszcze mocniej zanurzy miasto w filmowy świat poprzez międzynarodowy przegląd filmów, a także zaprosi do dyskusji przedstawicieli środowiska filmowego działającego w ramach Sieci Miast Kreatywnych UNESCO. Dzięki tej inicjatywie gdyńscy twórcy będą mogli nawiązać międzynarodowe relacje, które w przyszłości mogą zaowocować wspólnymi projektami.

Gdynia to bezapelacyjnie morze i związane z nim szkoły. Dzięki współpracy właścicieli i armatorów żaglowców Dar Młodzieży, Pogoria oraz Zawisza Czarny, setka gdyńskiej młodzieży wyruszy w rejs na tych jednostkach. Będzie to nie tylko przygoda życia, lecz także ważny element kształtowania świadomości morskiej przyszłych pokoleń, a żagle tych statków będą promować miasto na wodach całego globu.

Rady dzielnic Gdyni otrzymały dodatkowe środki na organizację wydarzeń kulturalnych w ramach obchodów 100-lecia. To łącznie pół miliona złotych, które pozwolą lokalnie cieszyć się tą wyjątkową okazją, nie tylko w ścisłym centrum miasta.

Zadbano również o jeden z najważniejszych elementów wszelkiej celebracji – o stół. Mieszkańcy Gdyni będą mogli usiąść razem przy stole, który będzie ciągnął się przez kilometr i zostanie ustawiony na Alei Marszałka Piłsudskiego aż do samego morza. Po obu jego stronach znajdą się punkty gastronomiczne, przestrzeń do tańca oraz miejsca w Parku Centralnym, gdzie będzie można odpocząć od zgiełku. Skwer Arki Gdynia będzie gościł artystów teatralnych i muzycznych, a gdy zapadnie zmrok, zabawa przeniesie się na plażę, gdzie zobaczymy pokaz 1000 dronów opowiadających historię miasta. Widowisko to będzie możliwe dzięki mecenatowi Portu Lotniczego w Gdańsku.

Dzisiejsza dwugodzinna konferencja prasowa pokazała, że miasto chce świętować wspólnie ze swoimi mieszkańcami każdy aspekt naszego gdyńskiego życia. Nasza historia, choć na tle innych miast Polski stosunkowo krótka, jest pełna pasji, radości i nadziei – i właśnie to wybrzmi w każdym z opisanych powyżej wydarzeń.

Ja, jako Gdynianka z krwi i kości, cieszę się, że to właśnie my, mieszkańcy Gdyni, będziemy współtworzyć święto naszego miasta. Mam nadzieję – a właściwie wierzę – że pełni zapału stworzymy swoistą urodzinową pocztówkę Gdyni: przy wspólnym stole, na koncertach, filmach i prelekcjach. I że będziemy mogli wspominać rok 2026 jako czas, kiedy naprawdę się zjednoczyliśmy, aby wspólnie i radośnie obchodzić urodziny naszej pięknej Gdyni.

Berenika Krewniak